X
تبلیغات
گروه زيست شناسي استان يزد - باز آموزی آزمایشگاه ژنتیک

 

تقسیم میوز

 اولین تقسیم میوز( تقسیم کاهشی)

گاهی اولین تقسیم میوز را نقسیم کاهشی می نامند، زیرا تعداد کروموزوم ها نصف می شود. اولین تقسیم میوز به چهار مرحله ی :

۱-روفاز میوز I

۲- متافاز میوز I

۳- فاز میوزI

۴- تلوفاز میوز I

تقسیم می شود که نسبت به مراحل مشابه تقسیم میتوز پیچیده تر است.

۱-  پروفاز میوز I : اولین مرحله که در اکثر موجودات عالیتر چند روز بطول می انجامد، به پنج مرحله ی لپتوتن،  زیگوتن، پاکی تن ، دیپلوتن و دیاکینز تقسیم می شود.

الف : لپتوتن (Leptotene)  : در این مرحله کروموزوم ها، ساختمان های نازک و قابل رویت دارند. در این مرحله ، دانه های فشرده متعددی در فواصل نامنظم در طول کروموزوم ها به نام کرومومر(Chromomere)  ملاحظه می شود که از نظر تعداد،اندازه و موقعیت در هر کروموزوم ویژگی خاص خود را دارند.( شکل 1)

 

ب ) زیگوتن (Zygotene): مشخصه این مرحله جفت شدن جانبی یا سناپس (Sinapsis)  کروموزوم های همولوگ است که از انتهای کروموزوم ها شروع شده و در طول آن ادامه پیدا می یابد.(شکل 2)

 

ج) پاکی تن (Pachytene) : در این مرحله فشردگی و کوتاه و ضخیم تر شدن کروموزوم ها ادامه پیدا میابد. رویداد مهم تبادل ژنتیکی یا کراسینگ اور (Crossingover) طی مرحله پاکی تن بوقوع می پیوندد ولی کراسینگ اور تا مرحله  دیپلوتن ظاهر نمی شود( شکل 3)

 

د ) دیپلوتن (Dilotene)  : در اوایل مرحله دیپلوتن، کروموزوم های همولوگ که با یکدیگر سیناپس کرده اند شروع به باز شدن می کنند، با اینحال کروموزوم های همولوگ در نقاطی از طولشان اتصال عرضی دارند که نتیجه کراسینگ اور است.هر یک از این اتصالات عرضی را کیاسما (Chiasma) و مجموع آنها را کیاسماتا(Chiasmata)  می نامند. کیاسما نتیجه تعویض فیزیکی بین کروماتید ها ی کروموزوم های مشابه است. (شکل4)

 

هـ ) دیاکینز (Diakinesis) : کروموزوم های همولوگ از یکدیگر جدا می شوند و اتصالات بین آنها با حرکت کیاسما ها به طرف  انتها از بین می رود. در این مرحله فشردگی کروموزوم ها به حداکثر می رسد. کروموزوم های همولوگ، حد اقل از  طریق یک کیاسما به هم متصل هستند که تا آنافاز میوز I باقی می ماند. د راواخر دیاکینز تشکیل رشته های دوک شروع شده و غشاء هسته قطعه قطعه می شود. ( شکل 5)


۲-متافاز میوز I : Bivalent I کروموزوم ها ی همولوگ از طریق سانترومرها به رشته های دوک متصل شده و در دو طرف صفحه متافازی متمرکز می شوند.(شکل6)

۳- آنافاز میوز یک: در این مرحله کروموزوم های همولوگ که هر یک از دو کروماتید تشکلیل شده اند و از طریق سانترومر این دو کروماتید به هم چسبیده اند، از یکدیگر جدا شده و به طرف قطبین مخالف حرکت می کنند.( شکل 7)

۴- تلوفاز میوز یک : پس از پایان آنافاز میوز I ، یک مجموعه از کروموزوم ها در هر قطب وجود دارد. در تلوفاز، رشته های دوک بریده شده و غشاء هسته در اطراف هر مجموعه کروموزوم تشکیل می شود.

 

دومین تقسیم میوز

                    بین دو تقسیم میوزی، همانند سازی کرومزومی صورت نمی گیرد. پس از یک پروفاز کوتاه ( پروفازII) و تشکیل رشته های دوک دومین تقسیم، در متافازII، کروموزوم ها در صفحه استوائی هر سول از طریق سانترومربه رشته های دوک متصل می شوند،در آنافازII پس از تقسیم طولی سانترومرها، کروماتیدها از کروموزوم ها در چهار هسته هاپلوئید متمرکز شده که همراه با تقسیم سیتوپلاسم است.( شکل 8)

 آزمایش دیدن کروموزوم ها در تقسیم میوز در گیاه برگ گندمی، پیازی ، لاله

 وسایل و مواد

۱-  غنچه بسته و کوچک گیاه برگ گندمی یا پیاز، 2- فیکساتیوکارنوی Carnoy's  شامل اتانول و اسید استیک گلاسیال به نسبت یک به سه 3- رنگ استواورسئین 4- استریومیکروسکوپ 5- لام و لامل و کاغذ صافی و سوزن تشریح

 

روش آزمایش

۱- غنچه های تازه گیاه زینتی برگ گندمی، پیاز، لاله یا هر گیگاه دیگری را می توان مورد استفاده قرار داد.

۲- ۲می توان غنچه ها را در فیکساتیو کارنوی تثبیت نمود و سپس به الکل 70% منتقل نموده و مدتها جهت استفاده آن را نگهداری نمود.

۳- غنچه های کوچک که هنوز مراحل تقسیم میوز در آنها به پایان نرسیده است مورد استفاده قرار می گیرید.

۴- غنچه های کوچک تازه یا تثبیت شده که در الکل 70% نگهداری می شوند را روی لام قرار داده ، پرچم ها زیر استرپتو میکروسکوپ بوسیله سوزن تشریح جدا می شوند.

۵- بر روی پرچم های جدا شده روی لام ، یک قطره درشت رنگ استو اورسئین ریخته و توسط سوزن تشریح ، در داخل رنگ، پرچم ها را له (Squash) و پخش کنید.

۶- پس از گذاشتن لامل روی پرچم های له شدن در رنگ ، با استفاده از کاغذ صافی و قرار دادن آن روی لامل و فشار دادن توسط انگشت ، علاوه بر گرفتن رنگ اضافی ، فشردگی و تراکم سلولهای بافت پرچم را کاهش دهید.

حال می توان با استفاده از میکروسکوپ با درشتنمائی های مختلف مراحل مختلف تقسیم میوز را طبق مطالب عنوان شده در مقدمه را بررسی نمود و شکل هر مرحله را ترسیم کرد.( برگرفته از کتاب روشهای آزمایشگاهی ژنتیک تألیف دکتر مجتبی).



تاريخ : 89/01/16 | 8:50 | نویسنده : گروه زيست شناسي استان يزد |